8 najlepszych tras rowerowych na Sardynii: notatki z jazdy po wyspie

Trudność oznacza tutaj ciągły wysiłek i teren, a nie tylko dystans; płaski dzień na 45 km i pofałdowany dzień na 30 km mogą na mecie wyglądać zupełnie inaczej.

Trzy najłatwiejsze trasy z tej tabeli, Poetto i Molentargius, Sinis oraz płaskie odcinki SP17, są jak najbardziej wykonalne na podstawowym rowerze wypożyczalności. Trzy najtrudniejsze, SP105, Cala Gonone i Costa Verde, nagradzają albo silną kondycję, albo rower elektryczny.

Nadmorska droga SP105 między Alghero a Bosą to trasa, o którą odwiedzający pytają, zanim zapytają o cokolwiek innego, i słusznie. Biegnie około 45 km w jedną stronę wzdłuż skał spadających prosto do morza, podnosząc się wielokrotnie na wysokość od 300 do 400 m nad wodą, zamiast jednym pojedynczym przełęczą, więc wysiłek sumuje się w dawkach, a nie naraz. Rowerzyści, którzy zamiast wjazdu i zjazdu tą samą drogą wybierają pętlę, zwykle dodają odcinek w głąb lądu przez Villanova Monteleone, co podnosi łączny dystans do około 68 km i 1 400 m skumulowanych podjazdów.

To, co sprawia, że SP105 to więcej niż widokowa przejażdżka na dwóch kołach, to to, co żyje na samych skałach. Odcinek między Bosą a Alghero zasiedla jedyna na Sardynii lęgowa kolonia sępów płowych, około 120 par terytorialnych podzielonych między stronę bosańską i mniejszą grupę w okolicy Alghero, według najnowszego spisu Vulture Conservation Foundation. To jedno z nielicznych miejsc we Włoszech, gdzie można obserwować ptaka o niemal trzech metrach rozpiętości skrzydeł, jak krąży w tych samych prądach wznoszących, z którymi walczy Pan/Pani na podjazdach.

Italia.it umieszcza tę drogę wśród oficjalnych nadmorskich tras rowerowych i widać to: nawierzchnia jest dobra, ruch jest niewielki poza sierpniem, a nigdzie indziej na wyspie nie ma dłuższego i czystszego biegu morza po jednej stronie kierownicy. Większość rowerzystów wraca tą samą drogą, zamiast jechać pętlą w głąb lądu, bo droga nadmorska jest całym sensem tej trasy.

SP17 z Cagliari w stronę Villasimius to trasa kolarza szosowego, ta, która naprawdę gościła wyścigi zawodowe: Giro d'Italia korzystało z tego wybrzeża zarówno w 2007, jak i w 2017 roku, a powód staje się oczywisty, gdy się na nią wjedzie. Trasa biegnie przez Torre delle Stelle i Solanas, około 45 km od Cagliari do Villasimius, a za Solanas droga wznosi się na około 159 m przy wieży strażniczej Torre di Capo Boi, jedynym stałym wysiłku na inaczej pofałdowanym profilu nadmorskim.

Solanas leży około 7 km od Torre delle Stelle, a Villasimius kolejne 18 km dalej, więc trasa naturalnie dzieli się na trzy etapy, jeśli chce Pan/Pani przerwać jazdę kawą lub kąpielą. Asfalt jest dobry na całej trasie, a widoki na Golfo di Carbonara dorównują najlepszym na wyspie, bez tłumów, które SP105 zbiera letnim popołudniem.

To trasa do wyboru, jeśli chce się Pan/Pani czuć, jakby jechało się prawdziwym etapem, a nie turystyczną pętlą. Nagradza rower szosowy zamiast trekkingowego, a rowerzyści, którzy chcą podjazdu bez tłumów, zwykle startują wcześnie, zanim z Cagliari przez Torre delle Stelle ruszy ruch plażowiczów.

To tutaj tak naprawdę jeździ większość mieszkańców Cagliari, i to tutaj kieruję każdego, kto chce, by jego pierwszy obrót korby na Sardynii był łatwy. Dedykowana ścieżka rowerowa biegnie wzdłuż całej plaży Poetto, około 8 km płaskiego asfaltu bez samochodów, z morzem po jednej stronie przez cały czas, i łączy się bezpośrednio z Regionalnym Parkiem Przyrody Molentargius-Saline, jednym z najważniejszych terenów podmokłych Europy, zamieszkałym przez flamingi przez cały rok. Wstęp do Molentargius jest bezpłatny, a park jest otwarty od świtu do zmierzchu, bez biletu, bez rezerwacji.

Nie ma tu podjazdów ani technicznych odcinków, co czyni tę pętlę idealną na pierwszy wieczór w mieście, dzień odpoczynku między trudniejszymi trasami lub rodzinny wypad z dziećmi na wypożyczonych rowerach. To także teren dwóch prowadzonych wycieczek na tej stronie, wycieczki rowerowej po oazie flamingów oraz trasy rowerowo-pieszej, która dodaje spacer na Sella del Diavolo na koniec. Bary przy Poetto zamykają się na popołudnie jak wszędzie na wyspie, więc warto mieć przy sobie wodę, jeśli jeździ Pan/Pani w okolicach południa.

Wschodnie wybrzeże wokół Cala Gonone to najbardziej dzika jazda na tej liście i jedyna trasa, której nie próbowałbym bez roweru elektrycznego lub naprawdę mocnych nóg. Całodniowe wycieczki obejmują tu 45-70 km po wapiennym płaskowyżu Supramonte, mieszankę asfaltowych dróżek i szutrowych ścieżek, wspierając się systematycznie w tereny prawie bez ruchu i prawie bez cienia. Całodniowa prowadzona wycieczka na rowerze elektrycznym pokrywa ten teren na rowerach elektrycznych Fantic XTF 1.5 Race, z postojem przy stanowisku archeologicznym Nuraghe Mannu nad Zatoką Orosei po drodze. Nasza pełna recenzja całodniowej wycieczki po Cala Gonone opisuje, jak taki dzień naprawdę się czuje, kilometr po kilometrze.

To, co czyni Supramonte wartym wysiłku, to kontrast: wapienne skały i krasowy płaskowyż przez jedną godzinę, położone na wzgórzu Dorgali z winnicami i gajami oliwnymi przez następną, a na koniec ostatni zjazd na kąpiel w Cala Cartoe lub Cala Fuili. To nie jest trasa do improwizacji na wypożyczonym rowerze trekkingowym bez wsparcia, odcinki szutrowe i odległość od jakiejkolwiek miejscowości karzą awarię mechaniczną mocniej niż gdziekolwiek indziej na tej liście. To jedyna trasa na tej stronie, przy której powiedziałbym większości rowerzystów: z przewodnikiem lepiej niż samemu, nie z ostrożności dla samej ostrożności, lecz dlatego, że teren naprawdę nagradza lokalną wiedzę o tym, która ścieżka faktycznie prowadzi z powrotem na wybrzeże.

Castelsardo, obronne miasteczko na północnym wybrzeżu, to punkt startowy 30-kilometrowej pętli, która wznosi się 700 m na szczyt Monte Ossoni, gdzie droga otwiera się na widok w 360 stopniach nad Zatoką Asinara. Panoramiczna wycieczka na rowerze elektrycznym pokonuje tę pętlę z asystą elektryczną, która robi większość pracy na stromszych odcinkach, mija Roccia dell'Elefante, formację skalną wyrzeźbioną przez wiatr, od stuleci będącą lokalnym punktem orientacyjnym, i prowadzi na ciche drogi asfaltowe i gruntowe, na których poza samym miasteczkiem prawie nie ma ruchu. Pełny opis wycieczki na rowerze elektrycznym po Castelsardo zawiera kompletną listę świadczeń i zdjęcia z jazdy.

Bez przewodnika to naprawdę przejezdna pętla dla każdego, kto czuje się pewnie na rowerze gravelowym lub trekkingowym z porządnym osprzętem: 700 m przewyższenia jest rozłożone na całe 30 km, a nie skupione na jednej ścianie podjazdu. To, co dodaje tu przewodnik, to głównie decyzja dnia szczytowego, czy wiatr na górze wart jest ostatniego wysiłku, czy lepiej przełożyć go na spokojniejszy poranek, oraz zestaw do naprawy opon, gdy gruntowe odcinki znajdą ostry kamień.

Na zachód od Oristano półwysep Sinis zamienia skały na laguny i plaże z wydmami, teren płaski do pofałdowanego, który pasuje rodzinom oraz każdemu, kto dzień wcześniej przejechał SP105 i chce odzyskać nogi. Pętla przez San Giovanni di Sinis mija ruiny Tharros, stanowisko fenickie i rzymskie położone tuż przy wybrzeżu, łatwe do połączenia z przerwą na kąpiel, bo cały półwysep leży tak blisko wody.

Jedną rzeczą, którą trzeba tu zaplanować, jest wiatr. Sinis leży w pełni odsłonięte na zachodnim wybrzeżu Sardynii, na bezpośredniej drodze mistralu, i w silnie wietrzny dzień płaski, otwarty teren półwyspu nie daje schronienia takiego, jakie oferowałaby zadrzewiona droga w głębi lądu. Sprawdźmy prognozę w dniu wycieczki, nie wieczorem wcześniej, i bądźmy gotowi zamienić tę jazdę na osłoniętą trasę wschodniego wybrzeża, jeśli wiatr już wieje śniadaniem.

Costa Verde, na południowy zachód od Cagliari, to trasa dla rowerzystów, którzy zaliczyli już pocztówkowe drogi i chcą czegoś surowszego. To dawne wybrzeże górnicze, odludne i w dużej mierze pozbawione infrastruktury, ze słabymi i miejscami szutrowymi odcinkami, na których ruch jakiegokolwiek rodzaju jest minimalny. Wydmy Piscinas, jedne z najwyższych wydm piaskowych w Europie, wznoszą się wprost przy drodze w części trasy, dziwny i naprawdę uderzający widok na wyspie śródziemnomorskiej.

Nie posłałbym tu pierwszorazowego gościa bez lokalnej wiedzy o tym, które drogi faktycznie się łączą, a które kończą się ślepo przy szybie kopalni lub zamkniętej bramie. Weźmy więcej wody, niż się wydaje, że potrzebne, między miejscowościami nie ma niezawodnego miejsca na uzupełnienie zapasów, i potraktujmy to jako trasę dla pewnych siebie, samowystarczalnych rowerzystów, a nie na luźne popołudnie.

Wnętrze Sardynii wznosi się ku Punta La Marmora, przy 1 834 m najwyższemu punktowi wyspy, a drogi przez masyw Gennargentu i region Barbagia wokół niego to najbliższe prawdziwej kolarce górskiej, co tu można znaleźć. Kamienne wioski poprzetykają podjazdy, w tym Fonni, najwyżej położoną miejscowość Sardynii na około 1 000 m, a powietrze pozostaje wyraźnie chłodniejsze niż na wybrzeżu nawet w środku sierpnia, co czyni to wnętrze najlepszą odpowiedzią na falę upałów.

To są podjazdy długie jak na sardyńskie warunki, a nagrodą jest rodzaj jazdy, który z plażą nie ma nic wspólnego: las sosnowy, granitowe wychodnie i wioski, które wciąż żyją wolniejszym, bardziej lokalnym rytmem niż wybrzeże. To nie trasa na pierwszy dzień na wyspie, ale dla każdego, kto spędza tu tydzień lub dłużej, warto poświęcić jeden pełny dzień z dala od morza.

Trzy z ośmiu tras powyżej, Poetto i Molentargius, Cala Gonone i Supramonte oraz Castelsardo i Monte Ossoni, są też prowadzone jako prowadzone całodniowe wycieczki rowerowe na Sardynii, z rowerem, przewodnikiem i planem wsparcia w cenie. Pozostałe pięć, SP105, SP17, Sinis, Costa Verde i podjazdy Gennargentu, są całkowicie otwarte dla każdego na rowerze wypożyczonym lub własnym, bez zezwoleń czy rezerwacji.

Czy to właściwy wybór, zależy bardziej od konkretnej trasy niż od jakiejkolwiek ogólnej reguły. Płaska pętla miejska i pętla z Castelsardo są naprawdę w porządku na własną rękę na wypożyczonym rowerze trekkingowym lub gravelowym, dobrze oznakowane i wybaczające pomyłkę w drodze. Supramonte i Costa Verde to co innego: odludne, o mieszanej nawierzchni i nieprzebaczające dla kapnącej opony bez pojazdu wsparcia za plecami. Nasze pełne omówienie wypożyczania, zasad i prawdziwych kosztów opisuje dokładnie, jak wygląda samodzielna jazda na każdym rodzaju terenu, w tym ile kosztuje dzień po zsumowaniu roweru, opłaty za dostawę i potrzebnej wody.

Wybór roweru podąża za nawierzchnią bardziej niż za dystansem. Oto najkrótsza wersja, co wynająć na każdą z ośmiu tras.

Każda trasa na tej stronie jeździ najlepiej w tych samych dwóch oknach, od kwietnia do czerwca i od września do października, gdy temperatury trzymają się dwudziestu kilku stopni, a najgorszy mistral zwykle cichnie. Odsłonięte drogi zachodniego wybrzeża, SP105, Sinis i Costa Verde, zostawmy na spokojniejsze dni, a osłoniętą pętlę Poetto albo górskie podjazdy Gennargentu na każdy dzień, gdy podniesie się wiatr. Nasz pełny przewodnik miesiąc po miesiącu szczegółowo opisuje temperatury, opady i natężenie ruchu stojące za tą rekomendacją.